We wrześniu 2025 r. Parlament Europejski i Rada zmieniły zasady dystrybucji środków w trwającej perspektywie finansowej i skierowały część alokacji EFRR na obronność i technologie podwójnego zastosowania. Podstawą jest Rozporządzenie (UE) 2025/1914, które po raz pierwszy otworzyło fundusze na ten cel.
Gdzie już są nabory lub zatwierdzone działania?
- Świętokrzyskie – nabory od 30 czerwca 2026
- Lubelskie – nabór od lipca 2026
- Podlaskie, łódzkie, opolskie, lubuskie, wielkopolskie – działania zatwierdzone, daty w przygotowaniu
- Pozostałe regiony prawdopodobnie dołączą w kolejnych miesiącach
Poziomy dofinansowania sięgają w większości przypadków do 95% kosztów kwalifikowanych.
Kluczowe dla firm rozważających aplikowanie jest natomiast co innego: te instrumenty są otwarte nie tylko dla klasycznej zbrojeniówki, ale również dla firm spoza sektora obronnego. Adresatem są przedsiębiorstwa, których produkty lub technologie mają zastosowanie zarówno cywilne, jak i obronne i właśnie to oznacza dual-use.
Warto przy tym zaznaczyć, że niektóre województwa, jak opolskie czy lubuskie, wykluczają wyroby objęte koncesją (broń, amunicja, sprzęt wojskowy). Z kolei inne takich zapisów nie zawierają. Zakres kwalifikowalności wymaga weryfikacji w dokumentach konkretnego naboru.
Dual-use: od cyberbezpieczeństwa po branżę spożywczą
Firma produkująca oprogramowanie do zarządzania flotą, systemy monitoringu przemysłowego czy zaawansowane materiały kompozytowe prawdopodobnie nie myśli o sobie jako o podmiocie z sektora obronnego.
A jednak właśnie takie technologie są dziś wprost wskazywane w dokumentach programowych jako przykłady projektów kwalifikujących się do wsparcia.
Jakie branże i technologie są wprost wymienione w dokumentach programowych?
- cyberbezpieczeństwo
- sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe
- drony i systemy antydronowe
- sensoryka i elektronika
- zaawansowane oprogramowanie i systemy łączności
- automatyka i robotyka przemysłowa
- nowe materiały i technologie energetyczne
- branża spożywcza, farmaceutyczna i odzieżowa (wprost z dokumentów Wielkopolski)
Dla firm z sektora IT i elektroniki ten instrument jest szczególnie naturalny – oprogramowanie, systemy embedded, rozwiązania z zakresu cyberbezpieczeństwa pojawiają się niemal w każdym programie regionalnym jako priorytetowe obszary. Ale to nie jedyne branże, których to dotyczy.
Kryteria dla naboru B+R mówią wprost – w tym konkursie nie sfinansuje się prac wdrożeniowych ani inwestycyjnych (np. zakupu linii produkcyjnej). Nabór B+R służy wyłącznie stworzeniu innowacji (prototypu), a nie jej masowej produkcji.
Kluczowe pytanie, które zarząd powinien sobie zadać, nie brzmi: “czy jesteśmy firmą obronną?”, ale: “czy to, co robimy, mogłoby mieć zastosowanie obronne?”
W praktyce wiele firm będzie w stanie wykazać taki potencjał.
Co można sfinansować?
Zakres kwalifikowalnych wydatków w dużej mierze pokrywa się z tym, co firmy finansują dziś w klasycznych instrumentach B+R i inwestycyjnych.
- Inwestycje produkcyjne – rozbudowa i modernizacja linii produkcyjnych, zakup maszyn i urządzeń, automatyzacja i robotyzacja procesów, cyfryzacja zakładu, pierwsza produkcja seryjna nowych wyrobów dual-use. Szczególnie atrakcyjne dla firm, które mają gotową technologię i chcą skalować produkcję.
- Prace B+R – badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe na poziomach TRL 4–9, prowadzone samodzielnie lub we współpracy z organizacjami badawczymi. Cel: prototypy, demonstratory, nowe produkty i procesy o zastosowaniu obronnym lub dual-use. Część programów wymaga, by przedsiębiorstwo pełniło rolę wiodącą.
- Infrastruktura B+R – laboratoria, linie pilotażowe, stanowiska testowe, mikropoligony, aparatura badawcza. Warunek: infrastruktura musi służyć realizacji konkretnej agendy badawczej w obszarze dual-use lub obronności.
- Komercjalizacja wyników B+R – wdrożenie opracowanych wcześniej technologii wraz z towarzyszącymi inwestycjami w infrastrukturę i wartości niematerialne i prawne.
- Cyberbezpieczeństwo – audyty, testy penetracyjne, zakup i wdrożenie systemów ochrony, budowanie kompetencji kadr. Ten typ projektu pojawia się jako osobna kategoria w kilku programach – firma z sektora IT może aplikować bez konieczności wykazywania związku z produkcją obronną.
Jeśli firma planuje projekt, który w normalnych warunkach złożyłaby do Ścieżki SMART lub regionalnego instrumentu B+R, warto wiedzieć, że ten sam projekt, odpowiednio opisany przez pryzmat dual-use, może kwalifikować się tutaj, często przy wyższym poziomie dofinansowania.
Jak się przygotować?
Pierwsze nabory mają konkretne daty – świętokrzyskie od 30 czerwca, lubelskie od lipca. Pozostałe województwa zapowiadają kolejne przez resztę 2026 roku.
Kwalifikowalność technologii
Czy to, co firma wytwarza lub nad czym pracuje, mogłoby znaleźć zastosowanie w kontekście obronności lub bezpieczeństwa państwa? Systemy IT, elektronika, zaawansowana produkcja, materiały, logistyka, energia – większość firm działających w tych obszarach znajdzie argumenty potwierdzające kwalifikowalność. Warto też sprawdzić, czy dokumenty programowe właściwego województwa wprost wymieniają obszary technologiczne zbieżne z profilem działalności.
Dobór właściwego instrumentu
Zakres wsparcia, poziom dofinansowania i typy beneficjentów różnią się między regionami. Świętokrzyskie i lubelskie obejmują zarówno MŚP, jak i duże przedsiębiorstwa. Firmy działające w kilku województwach powinny śledzić harmonogramy równolegle.
Gotowość projektowa
Firmy, które czekają na ogłoszenie naboru, żeby zacząć myśleć o projekcie, zwykle przegrywają z tymi, które miały projekt gotowy wcześniej. Zakres inwestycji lub prac B+R, oszacowany budżet, ustalony wkład własny, zidentyfikowani partnerzy, to wszystko warto mieć przed pojawieniem się regulaminu.
Niezależnie od tego, czy dana firma identyfikuje się z sektorem obronnym, warto sprawdzić, czy jej technologie lub produkty mieszczą się w definicji dual-use. Przede wszystkim dlatego, że poziomy dofinansowania są tu wyjątkowo wysokie, znacznie powyżej standardu większości instrumentów dla przedsiębiorstw. Ponadto, obronność i dual-use to obszar, w który UE będzie inwestować w kolejnych latach, a środki na ten cel są już dostępne. Przygotowania warto zacząć zanim pojawi się regulamin.
Dane w artykule pochodzą z analizy Szczegółowych Opisów Priorytetów oraz harmonogramów naborów województw: świętokrzyskiego, lubelskiego, podlaskiego, łódzkiego, opolskiego, lubuskiego i wielkopolskiego, a także z Rozporządzenia (UE) 2025/1914.
Porozmawiajmy o Twoim projekcie!
Umów się na konsultację z naszymi ekspertami, którzy pomogą Ci dopasować najlepsze rozwiązanie dla Twojego projektu