Czym są projekty B+R i dlaczego są ważne?
Jeżeli rozwijasz nowy produkt, usługę lub technologię, projekt badawczo-rozwojowy może być rozwiązaniem dla Ciebie. Działania B+R to przedsięwzięcia, łączące badania przemysłowe i prace rozwojowe, w celu zdobycia nowej wiedzy oraz tworzenia innowacji, które w przyszłości znajdą realne zastosowanie.
W ramach takiego projektu możesz np.:
- Opracować system informatyczny do tworzenia i testowania algorytmów sztucznej inteligencji, które będą wykorzystywane w przemyśle.
- Rozwinąć nową technologię wytwarzania i mrożenia funkcjonalnych przetworów żywnościowych w branży spożywczej.
- Zaprojektować innowacyjne urządzenie grzewczo-chłodnicze dla sektora gastronomicznego.
W polityce Unii Europejskiej stanowią istotny aspekt strategii gospodarczej opartej na innowacyjności, w której rośnie znaczenie efektywnego wykorzystania wiedzy oraz transferu wyników badań do gospodarki. Aby nowatorskie pomysły mogły zostać zrealizowane, konieczne jest przeniesienie ich z etapu badań do etapu wdrożenia. To pozwala później przekształcić je w konkretne rozwiązania.
Dla przedsiębiorstw inwestowanie w projekty badawczo-rozwojowe to możliwość zdobycia przewagi konkurencyjnej, szansa na uzyskanie zewnętrznego finansowania, a także sposób na nawiązanie współpracy z jednostkami naukowymi i korzystania z ich wiedzy technologicznej.
Jak realizować projekt – kluczowe elementy
Kluczem do sukcesu jest sprawna realizacja i monitorowanie przebiegu prac projektu. Właściwe planowanie pozwala osiągnąć zakładane rezultaty. Aby tak się stało, musisz zadbać, by wszystkie działania były zgodne z Twoim projektem, opisanym we wniosku o dotację i spełniały wymagania instytucji finansującej przedsięwzięcie. Wyniki projektu będą musiały wskazać, że Twój zespół faktycznie zrealizował to, co wcześniej zaplanowałeś. Projekt zakończy się sukcesem, jeżeli będziesz pamiętać o kilku kluczowych zasadach:
1. Jeżeli zaczynasz projekt, zadbaj o konkrety
Pamiętaj, że wśród najważniejszych praktyk znajduje się realistyczne planowanie zasobów oraz jasne określenie obowiązków osób zaangażowanych w projekt.
2. Monitoruj postępy prac
Jeżeli pojawiają się opóźnienia, zmiany w zakresie prac czy konieczne modyfikacje budżetu, musisz pamiętać, że powinny być udokumentowane i zgłaszane do instytucji finansującej z prośbą o akceptację.
3. Kontroluj osiągnięcie kamieni milowych
Postęp badań naukowych, w tym poziom TRL (poziom gotowości technologicznej), często warunkuje możliwość przejścia w projekcie z jednego etapu do drugiego. Musisz być w stałym kontakcie z kierownikiem badań naukowych i reagować na postęp prac zespołu.
4. Badaj wskaźniki realizacji
Szczególną uwagę zwróć na realizację celów projektu, które zapisane są we wskaźnikach produktu oraz wskaźnikach rezultatu. Musisz wiedzieć, kiedy je osiągniesz i w razie konieczności na bieżąco wprowadzać zmiany w projekcie.
5. Sprawdzaj budżet
Każdego dnia realizacji musisz sprawdzać stopień wykorzystania środków finansowych. Dzięki regularnemu monitorowaniu masz pewność, że projekt zmierza w dobrym kierunku.
6. Sporządzaj raporty regularnie
Raportowanie stanowi wymóg instytucji organizującej konkurs. Pozwoli Ci poprawnie i skutecznie rozliczyć projekt. Dodatkowo daje możliwość wykrycia problemów na wczesnym etapie, co pozwala rozwiązać je, zanim zagrożą całemu przedsięwzięciu.
7. Poświęć uwagę na wybór kierownika
Kierownik projektu będzie odpowiedzialny za koordynację zespołu i przebieg działań. Wybór doświadczonego oraz kompetentnego koordynatora często prowadzi do sukcesu przedsięwzięcia.
Najczęstsze błędy przy projektowaniu wniosków B+R
Nawet najlepsze pomysły mogą nie uzyskać finansowania, jeżeli na etapie planowania i przygotowania pojawią się błędy. Niewłaściwa ocena ryzyka, źle zaplanowany budżet czy zbyt ogólne cele to tylko niektóre problemy, które mogą wpłynąć na sukces projektu. Poniżej przedstawiamy najczęstsze błędy, które mogą zaważyć na ocenie wniosku B+R:
1. Nieprawidłowo określony budżet oraz brak kosztów pośrednich
Przedsiębiorcy zapominają o uwzględnieniu kosztów administracyjnych, takich jak obsługa prawna czy księgowość, które są konieczne do sprawnej realizacji projektu. W rezultacie zaplanowane środki często okazują się być niewystarczające.
2. Źle oceniony wskaźnik TRL
Wielu wnioskodawców zakłada zbyt wysoki poziom zaawansowania na początku projektu, co sprawia, że harmonogram prac staje się nierealny, a zaplanowane działania trudne do zrealizowania w praktyce.
3. Brak dobrze opracowanej mapy ryzyka i strategii jego ograniczenia
Działania badawczo-rozwojowe wiążą się z ryzykiem, które trzeba przewidzieć już na najwcześniejszym etapie i zaplanować, w jaki sposób ewentualne problemy zostaną rozwiązane w trakcie realizacji.
4. Formułowanie celów badawczych w zbyt ogólny sposób
Brak precyzyjnych wskaźników utrudnia ocenę wniosku oraz późniejsze rozliczenie projektu.
Skąd pozyskać finansowanie na projekty B+R
Być może zastanawiasz się, z jakiego programu najlepiej sfinansować pomysł. Dostępnych jest wiele źródeł wsparcia, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Poniżej znajdziesz konkretne opcje, z których możesz skorzystać.
Dotacje krajowe
Firmy mogą ubiegać się o środki w ramach konkursów krajowych, jak i międzynarodowych. Zakres wsparcia obejmuje badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe, działania wdrożeniowe, rozwój infrastruktury B+R oraz współpracę z jednostkami naukowymi.
Wśród najważniejszych instrumentów finansowania znajduje się Ścieżka SMART, realizowana w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki.
Oprócz programów ogólnych dostępne są także rządowe programy strategiczne organizowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, takie jak:
- NUTRITECH – zdrowie, żywienie, biotechnologia
- HYDROSTRATEG – gospodarowanie zasobami wodnymi
- AGROSTRATEG – innowacje w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym
- GOSPOSTRATEG – badania społeczne i gospodarcze
- NEON – innowacje w energetyce i GOZ
- Infostrateg
Programy międzynarodowe
- Horyzont Europa – wspiera badania i innowacje w międzynarodowych konsorcjach
- EUREKA – globalna sieć współpracy w projektach B+R
- Szwajcarskie i Norweskie Fundusze
Podsumowanie
Dobrze zaprojektowany i poprowadzony projekt B+R pozwoli Ci:
- Zwiększyć innowacyjność produktów
- Podnieść konkurencyjność firmy
- Dotrzeć do nowych rynków i nawiązać współpracę z zagranicznymi partnerami
- Skorzystać z dofinansowania na wdrożenie wyników, infrastrukturę i internacjonalizację
Należy jednak pamiętać, że istotny jest nie tylko sam pomysł, ale przede wszystkim dobre rozplanowanie prac, odpowiedni dobór zespołu, a także skuteczne zarządzanie ryzykiem oraz kontrola postępów prac.
Potrzebujesz wsparcia?
Masz pomysł na projekt B+R i chcesz skutecznie pozyskać finansowanie oraz zrealizować go zgodnie z wymaganiami? Zajmiemy się wszystkim – od wyboru najlepszego programu, przez przygotowanie wniosku, po kompleksowe wsparcie w trakcie trwania projektu. Każdy projekt analizujemy indywidualnie i proponujemy rozwiązania dostosowane do Twoich potrzeb.